جریان شناسی تحریف در تاریخ و سنت نبوی در عصر حضور

روایت تحریف‌هایی که مسیر تاریخ اسلام را تغییر دادند
تاریخ اسلام فقط مجموعه‌ای از اتفاقات و روایت‌های تاریخی نیست؛ پشت بسیاری از آنچه امروز درباره صدر اسلام می‌خوانیم، جریان‌هایی قرار داشته‌اند که در ثبت، نقل و انتقال روایت‌ها نقش داشته‌اند. اگر بخواهیم سیره پیامبر(ص) و تحولات جامعه اسلامی را دقیق‌تر بشناسیم، باید علاوه بر خودِ روایت‌ها، سراغ جریان‌هایی برویم که در شکل‌گیری و انتقال این روایت‌ها اثرگذار بوده‌اند.
تحریف در تاریخ و سنت نبوی، مسئله‌ای نیست که بتوان آن را به چند روایت جعلی یا یک دوره تاریخی محدود کرد. جریان‌های سیاسی، اجتماعی و فکری مختلف، هرکدام به شیوه‌ای بر آنچه از تاریخ و سنت پیامبر(ص) به نسل‌های بعد منتقل شده، تأثیر گذاشته‌اند. گاهی این تأثیر با حذف یا تغییر یک روایت بوده و گاهی با ساختن روایتی جدید که بتواند منافع یک جریان یا حکومت را تأمین کند.
این کتاب تلاش می‌کند به جای بررسی پراکنده نمونه‌های تحریف، سراغ جریان‌شناسی برود؛ یعنی جریان‌هایی را که در تحریف تاریخ و سنت نبوی نقش داشته‌اند شناسایی و بررسی کند. در این میان، جریان‌های سیاسی، فکری و اجتماعی و گروه‌های مختلفی که در شکل‌گیری و گسترش روایت‌های تحریف‌شده نقش داشته‌اند، مورد توجه قرار گرفته‌اند.
یکی از نکات مهم در این موضوع، ارتباط میان قدرت سیاسی و روایت تاریخی است. شناخت این ارتباط کمک می‌کند هنگام مطالعه تاریخ اسلام، فقط به این سؤال اکتفا نکنیم که «چه چیزی نقل شده است؟»؛ بلکه بپرسیم این روایت چگونه شکل گرفته، چه کسانی آن را منتقل کرده‌اند و چه عواملی باعث شده یک روایت در حافظه تاریخی مسلمانان باقی بماند.