دسته‌بندی بلاگ

مشاهده همه دسته‌بندی‌ها

پست‌های ویژه

یحیی سنوار؛ مردی که به کابوس اسرائیل تبدیل شد

ارسال شده در: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, بسته‌های پیشنهادی کتاب

1405-07-15

کمتر چهره‌ای در سال‌های اخیر به اندازه یحیی سنوار توانسته است معادلات سیاسی و امنیتی فلسطین و رژیم صهیونیستی را تحت...

مطالعه بیشتر

ثبت نامی ماندگار در سرنوشت

ارسال شده در: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, بسته‌های پیشنهادی کتاب

1405-07-11

بعضی آدم‌ها را نمی‌شود فقط با چند تاریخ و چند اتفاق معرفی کرد. برای شناختنشان باید قدم‌به‌قدم در مسیر زندگی‌شان پیش...

مطالعه بیشتر

چهار روایت، چهار جهان؛ سفری خواندنی در «دنیای میله‌ای»، «دنیای برعکسی»، «دنیای دالبری» و «دنیای مورسی»

ارسال شده در: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, بسته‌های پیشنهادی کتاب

1405-07-09

گاهی برای شناخت یک شخصیت تاریخی، دانستن تاریخ‌ها و اتفاقات مهم کافی نیست. بعضی بخش‌های زندگی را باید از دل روایت‌ها،...

مطالعه بیشتر

در مکتب رهبر شهید انقلاب/ چرا در روایت‌های دفاع مقدس، نقش زنان به حلقه مفقوده تبدیل شده است؟

ارسال شده در: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, بسته‌های پیشنهادی کتاب

1405-07-09

نویسنده کتاب «ریشه میدان» با توجه به کمتر روایت شدن نقش زنان در دفاع مقدس گفت: این کتاب تلاش دارد با تمرکز، ابعاد...

مطالعه بیشتر

یادداشت آقای صادق وفایی نویسنده و خبرنگار بر کتاب «مردی که می‌خواست زنده بماند»

ارسال شده در: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, یادداشت‌های نویسندگان, بسته‌های پیشنهادی کتاب

1405-07-08

سردار امیرعلی حاجی‌زاده یکی از فرمانده‌ها و چهره‌های نظامی محبوب مردم ایران است که شهادتش در جنگ 12 روزه سال 1404...

مطالعه بیشتر

مشاهده همه پست‌های ویژه

آخرین نظرات

سلام و صبح به خیر بر پرهیز از شعارزدگی در کتاب «آقای هاشمی»

★★★★★ (5.0)

کتاب اقای هاشمی
محسن هاشمی رفسنجانی هستم . نتوانستم اینترانتی کتاب را...
زهرا بر دکل؛ تعیین کننده سرنوشت انتخابات آینده کشور!

★★★★★ (5.0)

کلمات نامناسب در کتاب
سلام در بعضی سطور کتاب کلمات نادرستی به کار رفته مثلاً در...
حبيب پاكباز بر جاسوسی و خیانت داخلی ها!

★★★★★ (5.0)

عدم دريافت كتاب جاسوس بازي ٢
هزينه كتاب جاسوس بازي ٢ راپرداخت كردم متاسفانه هنوزكتاب...
سما بر چاپ پنجم کتاب نفوذ در موساد داستان های واقعی از رخنه اطلاعاتی در رژیم صهیونیستی توسط انتشارات شهید کاظمی منتشر شد

★★★★★ (5.0)

اصلاح صفحه
سلام وقت به خیر کاش طرح جلد رو به طور کامل در این صفحه...
گل یاس بر کتاب فرمانده خانطومان رو پله چهارم نشست

★★★★★ (5.0)

نظر درباره کتاب برای زین اب
من تا قبل از اینکه کتاب برای زین اب را بخوانم، اطلاعات...

مشاهده همه نظرات

یحیی سنوار؛ مردی که به کابوس اسرائیل تبدیل شد

اکثر ما یحیی سنوار نمی‌شناختیم. اما بعد از حماسه طوفان‌الاقصی با این قهرمان گمنام آشنا شدیم. برای فهم و شناخت او باید به سال‌هایی برگشت که در اردوگاه خان‌یونس زندگی می‌کرد، به خانواده‌ای که ریشه در آوارگی داشت، به بیش از دو دهه زندان و مطالعه و به ذهنی که در همان سال‌ها، جامعه اسرائیل و زبان عبری را آموخت. کتاب «یحیی؛ قهرمان ملت، دشمن دولت» نوشته راسل برنا با ترجمه شهریار شفیعی که توسط انتشارات شهید کاظمی منتشر شده، تلاشی است برای عبور از تصویرهای کلیشه‌ای و نزدیک شدن به مردی که نامش در یکی از مهم‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر فلسطین ثبت شد.

یحیی سنوار از دل اردوگاه خان‌یونس آمد؛ جایی که خاطره آوارگی برای یک نسل، نه یک روایت تاریخی، بلکه بخشی از زندگی روزمره بود. خانواده او از المجدل رانده شده بودند و خود او در محیطی رشد کرد که مسئله فلسطین را نه در کتاب‌های تاریخ، بلکه در تجربه مستقیم زندگی می‌دید. همین نقطه آغاز، بخش مهمی از شخصیت سیاسی و فکری او را شکل داد.

اما شاید مهم‌ترین فصل زندگی سنوار، سال‌های زندان او باشد؛ بیش از دو دهه اسارت در زندان‌های اسرائیل. زندانی که قرار بود او را از میدان مبارزه دور کند، برای سنوار به فرصتی برای مطالعه، یادگیری و سازماندهی تبدیل شد. او در این سال‌ها زبان عبری آموخت و درباره جامعه اسرائیل مطالعه کرد؛ مسیری که بعدها در شناخت دقیق‌تر رقیب و تصمیم‌های سیاسی و امنیتی او نقش داشت.

در همین سال‌ها بود که سنوار کتاب هم نوشت. راسل برنا در «یحیی» به این وجه کمتر دیده‌شده شخصیت او توجه می‌کند؛ وجهی که نشان می‌دهد سنوار را نمی‌توان صرفاً یک فرمانده نظامی دانست. او محصول ترکیبی از تجربه آوارگی، فعالیت سیاسی، سال‌های طولانی زندان، مطالعه، سازماندهی و حضور مستمر در منازعه فلسطین و اسرائیل بود.

آزادی سنوار در سال ۲۰۱۱، در جریان مبادله گلعاد شالیت با بیش از هزار اسیر فلسطینی، نقطه پایان دوران زندان نبود؛ بلکه آغاز فصل تازه‌ای از زندگی او بود. مردی که سال‌ها پشت میله‌ها زندگی کرده بود، این‌بار به یکی از چهره‌های اصلی تصمیم‌گیری در غزه تبدیل شد.

سنوار در سال‌های بعد به تدریج به یکی از قدرتمندترین چهره‌های حماس در غزه تبدیل شد. او در کنار فعالیت سیاسی، در شکل‌دهی به راهبردهای نظامی و امنیتی این جنبش نیز نقش داشت و در نهایت پس از ترور اسماعیل هنیه، در سال ۲۰۲۴ به عنوان رئیس دفتر سیاسی حماس انتخاب شد. رویترز در گزارشی از او به عنوان چهره اصلی پشت طراحی عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ یاد کرده است.

با این حال، اهمیت سنوار فقط به تصمیم‌های سیاسی و نظامی او محدود نمی‌شود. آنچه او را به شخصیتی بحث‌برانگیز و در عین حال اثرگذار تبدیل کرد، پیوند میان «فکر» و «میدان» در زندگی او بود. او سال‌ها در زندان بود، اما از جریان تحولات فلسطین جدا نشد؛ پس از آزادی هم از میدان سیاست فاصله نگرفت و در نهایت به یکی از مهم‌ترین چهره‌های منازعه فلسطین و اسرائیل تبدیل شد.

از همین منظر، عنوان کتاب راسل برنا قابل تأمل است: «قهرمان ملت، دشمن دولت». این عنوان فقط یک توصیف احساسی نیست؛ اشاره‌ای است به دو تصویر کاملاً متفاوت از یک شخصیت. سنوار برای بخشی از جامعه فلسطینی و هواداران مقاومت، نماد ایستادگی و مبارزه با اشغال بود؛ در مقابل، برای اسرائیل یکی از اصلی‌ترین دشمنان و اهداف امنیتی به شمار می‌رفت. رسانه‌های بین‌المللی نیز پس از ۷ اکتبر، بیش از پیش به دنبال فهم شخصیت، انگیزه‌ها و شیوه تصمیم‌گیری او رفتند.

یکی از ویژگی‌های کتاب «یحیی» همین است که تلاش می‌کند سنوار را در خلأ روایت نکند. داستان او، همزمان داستان غزه، حماس، زندان‌های اسرائیل، مسئله اسرا، تحولات سیاسی فلسطین و دهه‌ها مناقشه‌ای است که هنوز پایان نیافته است. حتی نحوه پایان زندگی سنوار نیز به بخشی از تصویر او تبدیل شد. او در ۱۷ اکتبر ۲۰۲۴(25 مهر 1403) در رفح به شهادت رسید و خبر شهادتش به یکی از مهم‌ترین رویدادهای جنگ غزه تبدیل شد. گزارش‌های منتشرشده درباره آخرین ساعات زندگی او، بار دیگر این پرسش را پیش کشید که چگونه فردی که سال‌ها در صدر فهرست اهداف اسرائیل قرار داشت، توانست مدت طولانی از دست دستگاه‌های اطلاعاتی این رژیم دور بماند.

برای همین است که شناخت سنوار، تنها شناخت یک فرد نیست. او را باید در نسبت با نسلی از فلسطینیان دید که زندگی‌شان با آوارگی، اشغال، محاصره، زندان و جنگ گره خورده است. ممکن است درباره تصمیم‌ها و عملکرد سیاسی و نظامی او اختلاف نظرهای جدی وجود داشته باشد، اما نمی‌توان تأثیر او بر معادلات سیاسی و امنیتی منطقه را نادیده گرفت.

کتاب «یحیی» از همین زاویه ارزش خواندن دارد؛ نه فقط برای اینکه بدانیم یحیی سنوار که بود، بلکه برای اینکه بفهمیم چگونه یک نوجوانِ برخاسته از اردوگاه آوارگان، پس از سال‌ها زندان و مبارزه، به یکی از چهره‌های تعیین‌کننده مناقشه فلسطین تبدیل شد. شاید مهم‌ترین پرسش کتاب همین باشد: سنوار چگونه ساخته شد؟

پاسخ این سؤال را نمی‌توان در یک عملیات، یک تصمیم یا یک روز خاص پیدا کرد. باید به سال‌های دورتر برگشت؛ به خان‌یونس، به خاطره آوارگی، به زندان و به ذهن مردی که بیش از دو دهه در اسارت، برای روزهای بعد آماده شد.

در روایت برنا، یکی از نقاط جالب زندگی سنوار، ماجرای اسیرگیری و مبادله زندانیان است. سنوار حتی از داخل زندان در روندی که درنهایت به آزادی بیش از هزار زندانی فلسطینی در برابر گلعاد شالیت انجامید، نقش فکری و تشکیلاتی داشت. اهمیت این ماجرا فقط در تعداد زندانیان آزادشده نیست؛ مسئله مهم‌تر این است که کسی که سال‌ها خودش اسیر بود، بعدها توانست مسئله اسرا را به یکی از محورهای مهم معادلات سیاسی و امنیتی حماس تبدیل کند.

اینجا کتاب «یحیی» از یک زندگی‌نامه ساده فاصله می‌گیرد. راسل برنا در واقع تلاش می‌کند نشان دهد چگونه یک شخصیت سیاسی ساخته می‌شود؛ چگونه تجربه‌های کودکی، آوارگی، مذهب، محیط اجتماعی، زندان و سال‌ها مواجهه با یک دشمن قدرتمند، به مرور کنار هم قرار می‌گیرند و از یک فرد، چهره‌ای با قدرت تصمیم‌گیری گسترده می‌سازند.

یکی دیگر از نکات قابل توجه کتاب، توجه به مفهوم «وفاداری» در شخصیت سنوار است. برای فهم او باید توجه کرد که باورهای مذهبی و نگاه او به مسئله فلسطین، صرفاً بخشی از ادبیات سیاسی‌اش نبود. این باورها در تصمیم‌ها و سبک زندگی او نیز حضور داشتند. به همین دلیل برنا در روایت خود، سنوار را جدا از بستر فکری و اعتقادی‌ای که در آن رشد کرد بررسی نمی‌کند.

سنوار در دانشگاه اسلامی غزه با ادبیات عرب و آموزه‌های اخوان‌المسلمین آشنا شد و بعدها در شکل‌گیری ساختار امنیتی «المجد» نیز نقش داشت. این تجربه‌ها به تدریج او را از یک فعال سیاسی به چهره‌ای تبدیل کرد که هم با سازوکارهای امنیتی و اطلاعاتی آشنا بود و هم ساختار تشکیلاتی حماس را از درون می‌شناخت.

اما شاید مهم‌تر از همه این باشد که سنوار به مرور تلاش کرد تصویری متفاوت از مفهوم مقاومت ارائه دهد؛ مقاومتی که صرفاً واکنش به اقدامات طرف مقابل نباشد. براساس روایت برنا، او معتقد بود مقاومت باید از یک جنبش واکنشی به نیرویی کنشگر تبدیل شود؛ یعنی منتظر اقدام طرف مقابل نماند و برای آینده خود برنامه داشته باشد. این نگاه، یکی از کلیدهای مهم برای فهم جایگاه سنوار در تحولات بعدی است.

از همین زاویه، عنوان اصلی اثر برنا نیز معنا پیدا می‌کند: «قهرمان ملت، دشم دولت». برنا در این عنوان به دو تصویر متفاوت از یک انسان اشاره می‌کند؛ تصویری که در آن یک نفر می‌تواند برای گروهی نماد مقاومت و برای طرف مقابل، یکی از اصلی‌ترین تهدیدها باشد. نکته مهم اینجاست که کتاب نمی‌خواهد سنوار را از زمینه تاریخی‌اش جدا کند. داستان او با داستان غزه گره خورده است. از شکل‌گیری حماس و ساختارهای آن گرفته تا زندان‌های اسرائیل، مسئله اسرا، تحولات سیاسی فلسطین و در نهایت جنگی که پس از عملیات هفتم اکتبر، نام سنوار را بیش از گذشته در رسانه‌های جهان مطرح کرد.

به همین دلیل «یحیی» را می‌توان کتابی درباره یک نفر و در عین حال درباره یک سرزمین دانست. سنوار در این روایت، محصول خلأ نیست؛ محصول محیطی است که در آن به دنیا آمد و رشد کرد. اگر بخواهیم او را بفهمیم، باید غزه را هم بشناسیم؛ باید بدانیم نسلی که در اردوگاه‌های فلسطینی بزرگ شد، اشغال و آوارگی را چگونه تجربه کرد و چگونه این تجربه‌ها به هویت سیاسی و اجتماعی او شکل داد.

راسل برنا در این میان یک کار دیگر هم انجام می‌دهد: تلاش می‌کند از تصویر رسانه‌ای سنوار عبور کند. تصویری که گاهی او را فقط یک فرمانده نظامی نشان می‌دهد و گاهی چهره‌ای کاملاً اسطوره‌ای از او می‌سازد. کتاب می‌کوشد به پشت این تصاویر برود و انسانی را نشان دهد که مجموعه‌ای از تصمیم‌ها، باورها، مطالعات، تجربه‌ها و شکست‌ها و پیروزی‌ها او را به جایگاهش رسانده است.

شاید یکی از جذاب‌ترین بخش‌های خواندن «یحیی» همین باشد؛ اینکه مخاطب با شخصیتی مواجه می‌شود که بخش مهمی از زندگی‌اش را در شرایطی گذرانده که امکان ارتباط آزاد با جهان بیرون را نداشته، اما همان سال‌ها را به فرصتی برای ساختن خود تبدیل کرده است. سنوار وقتی از زندان بیرون آمد، همان آدمی نبود که وارد زندان شده بود.

او بعدها در ساختار حماس به یکی از چهره‌های اصلی غزه تبدیل شد و نگاهش به قدرت، مذاکره، اسرا و رابطه با گروه‌های مختلف فلسطینی و منطقه‌ای، نقش مهمی در جایگاه او پیدا کرد. کتاب برنا در پی آن است که این مسیر را قدم‌به‌قدم دنبال کند و نشان دهد چگونه «یحیی» از یک نام در اردوگاه خان‌یونس به نامی تبدیل شد که در محاسبات سیاسی و امنیتی منطقه نمی‌شد نادیده‌اش گرفت.

حتی شهادت سنوار هم پایان این روایت نیست. اتفاقاً از نگاه کتاب، آنچه اهمیت بیشتری دارد، پرسش درباره میراث اوست. بعد از شهادت یک فرمانده چه چیزی باقی می‌ماند؟ یک تصویر، چند خاطره و چند خبر یا اندیشه و روشی که می‌تواند بر نسل‌های بعدی اثر بگذارد؟

برنا در پایان روایت خود بر همین مسئله تأکید می‌کند که میراث سنوار فقط به آینده حماس مربوط نمی‌شود؛ بلکه او در حال شکل‌دادن به روایتی بود که می‌توانست بر تصویر فلسطین از خودش و بر نحوه روایت مسئله فلسطین اثر بگذارد. از این منظر، شاید «یحیی» بیش از آنکه کتابی برای پاسخ دادن به یک سؤال ساده ــ «یحیی سنوار که بود؟» ــ باشد، کتابی برای طرح یک سؤال دشوارتر است: چه چیزی یک انسان را در طول چند دهه به شخصیتی تبدیل می‌کند که مرگش هم نمی‌تواند نامش را از معادلات یک مناقشه حذف کند؟

منبع: سایت من و کتاب

آیا این پست وبلاگ برای شما مفید بود؟ Yes (0) No(0)

Tags : اسرائیل, انتشارات شهید کاظمی, راسل برنا, شهریار شفیعی, شهید یحیی سنوار, غزه , فلسطین, مشاهده و خرید اینترنتی کتاب یحیی, مقاومت, من و کتاب, یحیی , یحیی سنوار, یحیی سنوار؛ مردی که به کابوس اسرائیل تبدیل شد

Posted in: اخبار انتشارات شهیدکاظمی, اخبار دنیای کتاب, بسته‌های پیشنهادی کتاب